“Rahim ağzı yarası” ifadesi halk arasında sık kullanılsa da, tıbbi olarak çoğu zaman servikal intraepitelyal neoplazi (CIN) olarak adlandırılan hücresel değişiklikleri tanımlar. CIN, rahim ağzını kaplayan hücrelerde görülen ve kanser öncüsü kabul edilen anormalliklerdir. Bu durum kanser değildir, ancak tedavi edilmezse yıllar içinde kansere ilerleme riski taşır.
CIN gelişiminde en önemli etken HPV (Human Papilloma Virüsü) enfeksiyonudur. Özellikle yüksek riskli HPV tipleri (HPV 16 ve 18 gibi) bu değişikliklerden sorumludur.
CIN, rahim ağzındaki hücresel değişikliklerin derinliğine ve yaygınlığına göre üç evrede değerlendirilir. Evre arttıkça, kansere ilerleme riski de artar.
► CIN 1 (Hafif displazi)
CIN 1’de hücresel değişiklikler rahim ağzı yüzey tabakasının yalnızca alt üçte biri ile sınırlıdır. En sık görülen CIN evresidir ve çoğunlukla yeni geçirilmiş HPV enfeksiyonlarıyla ilişkilidir.
Bu evrede bağışıklık sistemi çoğu zaman virüsü temizler. Yapılan çalışmalara göre CIN 1 vakalarının yaklaşık %60–70’i 1–2 yıl içinde kendiliğinden geriler. Kansere ilerleme riski ise %1’in altındadır.
Bu nedenle CIN 1 tanısı alan hastaların büyük bölümünde tedavi yerine düzenli takip tercih edilir.
► CIN 2 (Orta dereceli displazi)
CIN 2’de anormal hücreler rahim ağzı epitelinin alt üçte ikisinden fazlasına yayılmıştır. Bu evre, hafif ve ağır lezyonlar arasında bir geçiş evresi olarak kabul edilir.
CIN 2 vakalarının yaklaşık %40’ı kendiliğinden gerileyebilirken, bir kısmı ilerleyebilir. Özellikle HPV 16 ve 18 varlığında ilerleme riski artar. Tedavi edilmezse kansere ilerleme riski yaklaşık %5 civarındadır.
Bu nedenle CIN 2’de tedavi kararı; hastanın yaşı, gebelik isteği, HPV tipi ve kolposkopi bulgularına göre kişiye özel olarak verilir.
► CIN 3 (Ağır displazi / Karsinoma in situ)
CIN 3, rahim ağzı epitelinin tam kalınlığını tutan en ileri kanser öncüsü lezyondur. Bu aşamada hücresel bozukluk belirgindir ve kendiliğinden düzelme ihtimali oldukça düşüktür (%10’dan az).
Tedavi edilmediği takdirde CIN 3 lezyonlarının %20–30’u yıllar içinde invaziv rahim ağzı kanserine dönüşebilir. Bu nedenle CIN 3 tanısı alan hastalarda mutlaka cerrahi tedavi uygulanır.
CIN gelişiminde temel neden yüksek riskli HPV enfeksiyonudur. Bunun yanında bazı faktörler riski artırır:
CIN çoğu zaman hiçbir belirti vermez. Hastaların büyük bölümü tanıyı rutin smear veya HPV taraması sırasında öğrenir. Nadiren ilişki sonrası lekelenme ya da anormal vajinal kanama görülebilir.
Bu nedenle düzenli tarama, rahim ağzı kanserinden korunmada en etkili yöntemdir.
CIN tanısı aşamalı olarak konur:
Tedavi yaklaşımı CIN evresine göre değişir:
Amaç, kanser gelişmeden önce anormal hücrelerin tamamen ortadan kaldırılmasıdır.
Sonuç olarak CIN erken tanı ile tamamen kontrol altına alınabilen bir durumdur. Düzenli smear ve HPV taramaları sayesinde rahim ağzı kanserinin %90’dan fazlası önlenebilir. Erken teşhis, hem daha basit tedavi hem de doğurganlığın korunması açısından büyük önem taşır.
1. CIN kanser midir?
Hayır. CIN kanser değildir ancak tedavi edilmezse kansere dönüşme riski olan bir durumdur.
2. CIN kendiliğinden geçer mi?
CIN 1 çoğu zaman kendiliğinden düzelir. CIN 2 bazen gerileyebilir. CIN 3 ise genellikle kendiliğinden geçmez ve tedavi gerektirir.
3. CIN tedaviden sonra tekrarlar mı?
HPV enfeksiyonu kalıcıysa tekrar riski vardır. Düzenli takip, bağışıklığın güçlenmesi ve HPV aşısı bu riski azaltır.
4. CIN hamileliğe engel olur mu?
CIN tek başına gebeliğe engel değildir. Ancak uygulanacak tedavi yöntemi gebelik planına göre değerlendirilmelidir.
5. HPV aşısı CIN’i önler mi?
HPV aşısı, CIN’e yol açan yüksek riskli HPV tiplerine karşı koruyucudur ve tekrar riskini azaltır.
Op. Dr. Funda Yazıcı ErolKadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı
Hafta Hafta Gebelik Takibi
Yumurtlama Hesaplama
Gebelik Hesaplama