Endometrial polip, rahim içiyle ilgili en sık saptanan iyi huylu oluşumlardan biridir. Çoğu zaman tesadüfen, rutin jinekolojik muayene veya ultrason sırasında fark edilir. Bazı kadınlarda hiçbir belirtiye yol açmazken, bazılarında adet düzensizlikleri, ara kanamalar ya da gebelikle ilgili sorunların nedeni olabilir.
“Rahimde polip var” cümlesi, birçok kadında doğal olarak endişe yaratır. Bu yazıda endometrial poliplerin ne olduğu, neden oluştuğu, hangi belirtileri verdiği, ne zaman tedavi edilmesi gerektiği ve kanser riski olup olmadığı gibi en sık sorulan soruları net ve anlaşılır bir dille ele alacağız.
Endometrial polip, rahim iç tabakasını (endometrium) döşeyen hücrelerin lokal olarak aşırı büyümesi sonucu oluşan, rahim boşluğuna doğru uzanan iyi huylu yapılardır. Genellikle saplı ya da geniş tabanlı olabilirler ve boyutları birkaç milimetreden birkaç santimetreye kadar değişebilir.
Bu oluşumlar:
bulunabilir. Çoğu endometrial polip iyi huyludur ve kanser değildir.
Endometrial polipler oldukça yaygındır. Yapılan çalışmalara göre, üreme çağındaki kadınların yaklaşık %10–25’inde, menopoz sonrası kadınların ise %5–15’inde endometrial polip saptanabilmektedir. Ancak bu oranlar, yalnızca polip nedeniyle doktora başvuran kadınları değil, rastlantısal olarak saptanan vakaları da içerir.
Birçok kadın, polipi olduğunu hiç bilmeden uzun yıllar yaşayabilir.
Endometrial poliplerin oluşumunda en önemli rolü östrojen hormonu oynar. Östrojenin rahim iç tabakası üzerindeki uyarıcı etkisi, bazı bölgelerde kontrolsüz hücre çoğalmasına yol açabilir.
Polip gelişme riskini artıran durumlar arasında:
sayılabilir. Ancak birçok kadında hiçbir risk faktörü olmadan da polip gelişebilir.
Endometrial polipler bazen tamamen sessiz seyredebilir. Ancak belirti verdiklerinde en sık karşılaşılan şikâyet anormal uterin kanamadır.
Bu kanamalar:
şeklinde olabilir. Özellikle menopoz sonrası dönemde görülen her türlü kanama mutlaka değerlendirilmelidir.
Bazı kadınlarda kasık ağrısı veya baskı hissi olabilir; ancak ağrı, poliplerin tipik bir belirtisi değildir.
Bu, en çok merak edilen konulardan biridir. Endometrial poliplerin çok büyük bir kısmı iyi huyludur. Ancak nadiren, özellikle menopoz sonrası dönemde saptanan poliplerde, hücresel değişiklikler görülebilir.
Çalışmalar, endometrial poliplerin yaklaşık %1–3’ünde kansere eşlik eden veya kansere dönüşme potansiyeli olan hücresel değişiklikler saptanabildiğini göstermektedir. Bu oran düşük olmakla birlikte, özellikle menopoz sonrası kanaması olan kadınlarda poliplerin ciddiyetle değerlendirilmesi gerekir.
Evet, bazı durumlarda endometrial polipler gebelik şansını etkileyebilir. Rahim içi boşluğa uzanan polipler, embriyonun tutunmasını zorlaştırabilir veya erken gebelik kayıplarına katkıda bulunabilir.
İnfertilite nedeniyle değerlendirilen kadınlarda, polip saptanması hâlinde çıkarılması sonrası gebelik oranlarının arttığını gösteren çalışmalar bulunmaktadır. Bu nedenle çocuk sahibi olmayı planlayan kadınlarda endometrial poliplerin varlığı daha dikkatle ele alınır.
Endometrial poliplerin tanısında ilk adım genellikle vajinal ultrasonografidir. Ultrason, rahim iç tabakasında düzensizlik veya fokal kalınlaşma saptanmasına yardımcı olur.
Tanıyı netleştirmek için:
gibi yöntemler kullanılabilir. Özellikle histeroskopi, hem tanı koyma hem de aynı seansta polip çıkarma imkânı sunduğu için altın standart kabul edilir.
Tedavi yaklaşımı, polipin boyutuna, hastanın yaşına, şikâyetlerine ve gebelik planına göre belirlenir.
Belirti vermeyen, küçük polipler bazı durumlarda izlenebilir. Ancak çoğu zaman, özellikle:
poliplerin çıkarılması önerilir.
En etkili ve güvenilir yöntem histeroskopik polip çıkarılmasıdır. Bu işlem sırasında polip doğrudan görülerek tamamen alınır.
Endometrial polipler çıkarıldıktan sonra tekrar edebilir. Nüks oranları çalışmalarda yaklaşık %10–30 arasında bildirilmektedir. Bu nedenle özellikle risk faktörü olan kadınlarda düzenli takip önemlidir.
Tekrarlayan polipler, altta yatan hormonal dengenin değerlendirilmesini gerektirebilir.
Bazı küçük polipler, özellikle üreme çağındaki kadınlarda kendiliğinden küçülebilir veya kaybolabilir. Ancak bu her zaman beklenen bir durum değildir. Belirti veren veya risk taşıyan poliplerde “bekle-gör” yaklaşımı uygun olmayabilir.
Endometrial polip tanısı, çoğu zaman korkulacak bir durum değildir. Doğru değerlendirme ve uygun tedavi ile hem kanama şikâyetleri kontrol altına alınabilir hem de olası riskler önlenebilir.
En önemli nokta, polip tanısının ihmal edilmemesi, ancak gereksiz panik de yapılmamasıdır.
1. Endometrial polip kanser midir?
Hayır. Büyük çoğunluğu iyi huyludur. Ancak nadiren hücresel değişiklikler görülebilir.
2. Endometrial polip mutlaka alınmalı mı?
Her polip değil. Şikâyet varsa, menopoz sonrası dönemdeyse veya gebelik planı varsa alınması önerilir.
3. Endometrial polip ağrı yapar mı?
Genellikle hayır. En sık belirti kanamadır.
4. Histeroskopi zor bir işlem midir?
Hayır. Kısa süren, genellikle günübirlik bir işlemdir.
5. Endometrial polip alındıktan sonra hamile kalınabilir mi?
Evet. Hatta bazı kadınlarda gebelik şansı artabilir.
6. Endometrial polip tekrarlar mı?
Evet, mümkündür. Bu nedenle takip önemlidir.
Op. Dr. Funda Yazıcı ErolKadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı
Hafta Hafta Gebelik Takibi
Yumurtlama Hesaplama
Gebelik Hesaplama