Over dermoid kisti, yumurtalıklarda (overlerde) görülen ve genellikle iyi huylu olan bir kist türüdür. Tıbbi adı matür kistik teratomdur. Dermoid kistler, embriyonik döneme ait hücrelerden geliştiği için içinde saç, yağ dokusu, kemik, diş veya kıkırdak gibi farklı dokular bulunabilir. Bu özellikleri nedeniyle diğer over kistlerinden ayrılır.
Over dermoid kistleri en sık üreme çağındaki kadınlarda görülür ve çoğu zaman tesadüfen, rutin jinekolojik muayene veya ultrason sırasında saptanır.
Dermoid kistler, yumurtalıklardaki germ hücrelerinden kaynaklanır. Bu hücreler normalde farklı dokulara dönüşme potansiyeline sahiptir. Dermoid kistte ise bu hücreler kontrolsüz şekilde çoğalarak farklı doku tiplerini içeren bir kist oluşturur.
Bu kistlerin oluşumu:
bağlı değildir. Yani dermoid kist oluşumu, kişinin yaşam tarzı veya yaptığı bir hatadan kaynaklanmaz.
Over dermoid kistleri genellikle yavaş büyür ve uzun süre hiçbir belirti vermeyebilir. Bu nedenle birçok hastada şikâyet olmadan saptanır. Ancak kist büyüdükçe veya komplikasyon geliştiğinde bazı belirtiler ortaya çıkabilir.
En sık görülen belirtiler şunlardır:
Ani ve şiddetli ağrı, acil değerlendirme gerektiren bir duruma işaret edebilir.
Over dermoid kistleri çoğunlukla iyi huyludur ve kansere dönüşme riski düşüktür. Ancak tamamen zararsız kabul edilmez. Nadiren de olsa bazı komplikasyonlara yol açabilir:
► Kist Torsiyonu (Dönmesi)
Dermoid kistler içeriği nedeniyle ağırdır ve kendi etrafında dönebilir. Bu durum yumurtalığın kanlanmasını bozarak ani, şiddetli ağrıya neden olur ve acil ameliyat gerektirir.
► Kist Rüptürü (Patlaması)
Kistin yırtılması durumunda içeriği karın boşluğuna yayılabilir ve şiddetli ağrıya neden olabilir.
Tanı çoğunlukla vajinal ultrasonografi ile konur. Dermoid kistler ultrason görüntüsünde kendine özgü bulgular gösterir.
Gerekli durumlarda:
Ancak çoğu hastada ultrason tanı için yeterlidir.
Over dermoid kistlerinde tedavi, kistin:
göre belirlenir.
► Takip: Küçük, belirti vermeyen dermoid kistler düzenli aralıklarla ultrason ile takip edilebilir.
► Cerrahi Tedavi: Çoğu dermoid kist için cerrahi tedavi önerilir. Çünkü bu kistler kendiliğinden kaybolmaz ve zamanla büyüme eğilimindedir.
Ameliyatta amaç:
Günümüzde cerrahi tedavi çoğunlukla laparoskopik (kapalı) yöntemle yapılır.
Dermoid kist varlığı gebeliğe engel değildir. Ancak gebelikte büyüyen veya dönme riski olan kistler sorun yaratabilir. Bu nedenle gebelik planlayan kadınlarda dermoid kistin durumu önceden değerlendirilmelidir.
Gerekli durumlarda gebelik öncesi veya gebeliğin uygun dönemlerinde cerrahi planlama yapılabilir.
Hayır. Dermoid kistler fonksiyonel kistler gibi kendiliğinden küçülmez veya kaybolmaz. Takip edilseler bile genellikle zaman içinde büyüme eğilimindedirler.
Dermoid kistlerin kansere dönüşme riski çok düşüktür. Ancak özellikle menopoz sonrası dönemde saptanan dermoid kistler daha dikkatli değerlendirilmelidir. Bu nedenle düzenli takip ve doktor kontrolü önemlidir.
Sonuç olarak over dermoid kisti, sık görülen ve çoğunlukla iyi huylu bir yumurtalık kistidir. Çoğu zaman belirti vermez; ancak büyüdüğünde veya komplikasyon geliştiğinde ciddi ağrılara yol açabilir. Erken tanı, düzenli takip ve gerektiğinde doğru cerrahi yaklaşım ile hem yumurtalık fonksiyonları korunur hem de riskler en aza indirilir.
Kasık ağrısı, karında şişkinlik ya da rutin kontrollerde saptanan kistlerde bir kadın hastalıkları ve doğum uzmanına başvurmak, en güvenli yaklaşımdır.
1. Over dermoid kisti tehlikeli midir?
Over dermoid kistleri çoğunlukla iyi huyludur. Ancak büyüdüklerinde kendi etrafında dönebilir (torsiyon) veya nadiren yırtılabilir. Bu nedenle tamamen zararsız kabul edilmez ve düzenli takip gerekir.
2. Over dermoid kisti kansere dönüşür mü?
Dermoid kistlerin kansere dönüşme riski oldukça düşüktür. Bu risk özellikle ileri yaşlarda çok nadir olarak görülür. Yine de düzenli kontrol önemlidir.
3. Over dermoid kisti kendiliğinden geçer mi?
Hayır. Dermoid kistler fonksiyonel kistler gibi kendiliğinden küçülmez veya kaybolmaz. Zamanla büyüme eğilimi gösterebilirler.
4. Over dermoid kisti ağrı yapar mı?
Küçük dermoid kistler genellikle ağrı yapmaz. Ancak büyüdüğünde kasık ağrısı, karında dolgunluk veya ani başlayan şiddetli ağrı görülebilir.
5. Ani şiddetli kasık ağrısı ne anlama gelir?
Ani ve şiddetli kasık ağrısı, kistin kendi etrafında dönmesi (torsiyon) veya yırtılması gibi acil durumların belirtisi olabilir. Bu durumda vakit kaybetmeden doktora başvurulmalıdır.
6. Over dermoid kisti ameliyat gerektirir mi?
Birçok dermoid kist için cerrahi tedavi önerilir. Özellikle büyüyen, şikâyet yapan veya komplikasyon riski taşıyan kistler ameliyatla alınır.
7. Ameliyatta yumurtalık alınır mı?
Çoğu vakada sadece kist çıkarılır ve yumurtalık dokusu korunur. Yumurtalığın alınması genellikle çok nadir ve zorunlu durumlarda söz konusu olur.
8. Over dermoid kisti laparoskopik (kapalı) ameliyatla alınabilir mi?
Evet. Günümüzde dermoid kistlerin büyük çoğunluğu laparoskopik (kapalı) yöntemle güvenle alınabilmektedir.
9. Over dermoid kisti hamileliğe engel olur mu?
Tek başına dermoid kist varlığı hamileliğe engel değildir. Ancak büyük kistler yumurtalığı etkileyebilir veya gebelikte sorun yaratabileceği için planlama önemlidir.
10. Gebelikte over dermoid kisti fark edilirse ne yapılır?
Kistin boyutuna ve şikâyetlere göre takip veya uygun dönemde cerrahi planlanabilir. Her gebelikte yaklaşım kişiye özeldir.
11. Over dermoid kisti tekrarlar mı?
Aynı kistin tekrar oluşması beklenmez. Ancak nadiren diğer yumurtalıkta yeni bir dermoid kist gelişebilir.
12. Over dermoid kisti adet düzensizliği yapar mı?
Genellikle adet düzensizliğine neden olmaz. Ancak bazı hastalarda dolaylı olarak adet ağrıları artabilir.
13. Dermoid kist genç yaşta görülür mü?
Evet. Dermoid kistler en sık üreme çağındaki genç kadınlarda görülür ve çoğu zaman tesadüfen saptanır.
14. Dermoid kist ile basit over kisti arasındaki fark nedir?
Basit kistler çoğu zaman hormonal nedenlerle oluşur ve kendiliğinden kaybolabilir. Dermoid kistler ise farklı dokular içerir ve kendiliğinden geçmez.
Op. Dr. Funda Yazıcı ErolKadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı
Hafta Hafta Gebelik Takibi
Yumurtlama Hesaplama
Gebelik Hesaplama