Gebelikte kanama, anne adaylarının en fazla endişe yaşadığı belirtilerin başında gelir. Çoğu kadın için birkaç damlalık bir kanama bile gebeliğin seyriyle ilgili ciddi kaygılara yol açabilir. Bu kaygı son derece normaldir; çünkü gebelikte kanama, bazı durumlarda tamamen zararsız ve geçici iken, bazı durumlarda anne ve bebek sağlığını tehdit eden tabloların ilk işareti olabilir.
Bu yazıda gebelikte kanamanın nedenlerini, gebeliğin haftasına göre olası anlamlarını, hangi durumların daha masum kabul edildiğini ve hangi durumlarda acil tıbbi değerlendirme gerektiği akıcı bir şekilde ele alınmıştır.
Gebelikte kanama, vajinadan gelen hafif lekelenmeden yoğun ve pıhtılı kanamaya kadar uzanan geniş bir tabloyu kapsar. Kanamanın anlamı yalnızca miktarına bakılarak değerlendirilmez. Asıl belirleyici olan; kanamanın zamanı, rengi, süresi ve eşlik eden belirtileridir.
Unutulmaması gereken temel nokta şudur:
► Gebelikte her kanama düşük anlamına gelmez; ancak her kanama mutlaka dikkate alınmalıdır.
Gebelikte Kanama Nedenleri Nasıl Sınıflandırılır?
Gebelikte kanama nedenleri, gebeliğin haftasına göre farklılık gösterdiği için en doğru yaklaşım trimesterlere göre değerlendirmedir.
İlk trimester, gebelikte kanamanın en sık görüldüğü dönemdir. Bu dönemdeki kanamaların önemli bir kısmı, gebelik devam ederken kendiliğinden durabilir.
Bu dönemde görülen daha sık ve görece masum nedenler şunlardır:
Yerleşme kanaması, döllenmiş yumurtanın rahim içine tutunması sırasında ortaya çıkar. Genellikle açık pembe veya kahverengi lekelenme şeklindedir, kısa sürer ve çoğu zaman ağrı eşlik etmez. Birçok kadın bunu adet kanamasıyla karıştırabilir.
Rahim ağzı gebelikte daha fazla kanlanan ve hassaslaşan bir doku hâline gelir. Bu nedenle cinsel ilişki veya vajinal muayene sonrası görülen hafif kanamalar çoğu zaman anne ve bebek için risk oluşturmaz.
İlk trimesterde mutlaka değerlendirilmesi gereken daha ciddi nedenler ise şunlardır:
Düşük tehlikesinde kanama genellikle daha parlak kırmızı renkte olur ve kasık ya da bel ağrısı eşlik edebilir.
Dış gebelikte ise kanama düzensiz olabilir; çoğu zaman tek taraflı karın ağrısı, baş dönmesi veya bayılma hissi tabloya eklenir. Bu durum acil tıbbi müdahale gerektirir.
İkinci trimesterde kanama daha nadir görülür; ancak ortaya çıktığında genellikle daha dikkatli değerlendirilir.
Bu dönemde öne çıkan nedenler şunlardır:
Servikal polipler ya da rahim ağzındaki yapısal değişiklikler, genellikle lekelenme şeklinde kanamaya yol açabilir.
Enfeksiyonlara bağlı kanamalarda ise sıklıkla akıntı, yanma veya kötü koku gibi ek belirtiler bulunur. Uygun tedaviyle çoğu zaman kontrol altına alınabilir.
Gebeliğin son döneminde görülen kanamalar her zaman ciddi kabul edilir ve acil değerlendirme gerektirir.
Bu dönemde en önemli nedenler şunlardır:
Plasenta previa durumunda plasenta rahim ağzına yakın veya rahim ağzını kapatacak şekilde yerleşmiştir. Kanama genellikle ağrısız ve parlak kırmızı renktedir.
Plasenta dekolmanında ise plasenta doğumdan önce rahim duvarından ayrılır. Kanama çoğu zaman şiddetli karın ağrısı ve karında sertlik hissi ile birlikte seyreder. Bu tablo anne ve bebek için hayati risk taşır.
Gebeliğin son haftalarında görülen, mukusla karışık hafif kanama ise doğumun yaklaştığını gösterebilir.
Gebelikte kanamanın rengi tek başına tanı koydurmaz; ancak değerlendirmede yol gösterici olabilir.
Her durumda klinik tablo bir bütün olarak ele alınmalıdır.
Bu sorunun yanıtı kanamanın nedenine bağlıdır.
Bazı kanamalar bebeği hiç etkilemezken, bazı durumlar gebeliğin devamını tehdit edebilir. Bu nedenle “kanama az, önemli değil” düşüncesi doğru değildir.
Kanama fark edildiğinde:
1. Gebelikte her kanama düşükle mi sonuçlanır?
Hayır. Özellikle erken gebelikte birçok kanama gebelik devam ederken durabilir.
2. Lekelenme şeklinde kanama normal olabilir mi?
Bazı durumlarda olabilir; ancak mutlaka değerlendirilmelidir.
3. Cinsel ilişki sonrası kanama olur mu?
Evet. Rahim ağzının gebelikte hassaslaşmasına bağlı olarak görülebilir.
4. Ağrısız kanama tehlikesiz midir?
Her zaman değil. Özellikle ileri haftalarda ağrısız kanama ciddi nedenlere bağlı olabilir.
5. Kanama tekrar ederse ne yapılmalı?
Tekrarlayan her kanama mutlaka altta yatan neden açısından değerlendirilmelidir.
Sonuç olarak, gebelikte kanama, önemsiz bir lekelenmeden hayati risk taşıyan tablolara kadar uzanan geniş bir yelpazeye sahiptir. Bu nedenle her kanama ciddiye alınmalı, ancak her kanamanın da kötü bir sonuca işaret etmediği bilinmelidir. En doğru yaklaşım; erken değerlendirme, dikkatli takip ve gerektiğinde zamanında müdahaledir.
Op. Dr. Funda Yazıcı ErolKadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı
Hafta Hafta Gebelik Takibi
Yumurtlama Hesaplama
Gebelik Hesaplama