
Yumurtalıklarda saptanan kitleler, kadınların en sık endişe duyduğu jinekolojik sorunlar arasındadır. Çoğu over kitlesi iyi huyludur ve ciddi bir sağlık tehdidi oluşturmaz. Ancak bazı hastalarda yapılan tetkikler sonucunda borderline over tümörü tanısı ile karşılaşılabilir. Bu tanı, adında geçen “borderline” ifadesi nedeniyle çoğu zaman belirsizlik ve kaygı yaratır. Hastaların aklındaki temel soru genellikle aynıdır: Bu bir kanser mi, yoksa iyi huylu bir durum mu?
Borderline over tümörleri, iyi huylu over kistleri ile kötü huylu over kanserleri arasında yer alan, kendine özgü biyolojik davranışı olan tümörlerdir. Doğru tanı, uygun cerrahi ve düzenli takip ile hastaların büyük çoğunluğunda yüz güldürücü sonuçlar elde edilir.
Borderline over tümörleri, yumurtalığın yüzey epitelinden köken alan ve mikroskop altında incelendiğinde hücresel anormallikler gösteren tümörlerdir. Ancak bu tümörlerin en ayırt edici özelliği, çevre dokulara invazyon yani saldırı göstermemeleridir.
Bu özellikleri nedeniyle borderline over tümörleri:
Bu üç özellik, borderline tümörleri “sınırda” bir konuma yerleştirir.
Borderline over tümörleri ne tamamen iyi huylu ne de klasik anlamda kötü huylu kabul edilir. Klinik pratikte bu tümörler, düşük malignite potansiyeline sahip olarak değerlendirilir.
Hastalar açısından önemli olan nokta şudur: Borderline over tümörleri, uygun şekilde tedavi edildiğinde ve düzenli takip edildiğinde, çoğu zaman yaşam süresini kısaltmaz ve yaşam kalitesini ciddi şekilde bozmaz.
Borderline over tümörleri genellikle 30–50 yaş arası kadınlarda görülür. Klasik over kanserlerine kıyasla daha genç yaşta ortaya çıkmaları, bu hastalık grubunu özel kılar. Çünkü bu yaş grubundaki birçok kadın henüz çocuk sahibi olmayı planlamaktadır.
Bu nedenle tanı anından itibaren, tedavi planlamasında doğurganlığın korunması önemli bir gündem maddesi hâline gelir.
Bu tümörler mikroskop altında görülen yapısal özelliklerine göre sınıflandırılır. Klinik pratikte en sık karşılaşılan iki tip vardır:
Her iki tipte de, uygun cerrahi sonrası prognoz genellikle oldukça iyidir.
Borderline over tümörleri uzun süre belirti vermeyebilir. Birçok hasta rutin jinekolojik muayene veya başka bir nedenle yapılan ultrason sırasında tanı alır. Belirti olduğunda ise genellikle özgül olmayan şikâyetler ön plandadır.
En sık karşılaşılan yakınmalar arasında şunlar yer alır:
Bu belirtiler birçok jinekolojik durumda görülebileceği için, tek başına tanı koydurmaz.
Tanı süreci genellikle ultrasonografi ile başlar. Borderline over tümörleri ultrasonda basit kistlerden farklı olarak daha kompleks bir yapı gösterebilir. Tümör belirteçleri bazı hastalarda yardımcı olabilir, ancak kesin tanı koydurmaz.
Kesin tanı, cerrahi sırasında çıkarılan dokunun patolojik incelemesi ile konur. Bu nedenle borderline over tümörlerinin tanısı çoğu zaman ameliyat sonrası netleşir.
Borderline over tümörlerinin temel tedavisi cerrahidir. Cerrahinin kapsamı kişiye özel planlanır ve şu faktörler göz önünde bulundurulur:
Doğurganlığını korumak isteyen uygun hastalarda yalnızca hastalıklı overin alınması yeterli olabilir. Çocuk isteği olmayan veya hastalığı daha yaygın olan hastalarda ise daha kapsamlı cerrahi tercih edilebilir.
Borderline over tümörlerinin büyük çoğunluğunda kemoterapiye ihtiyaç duyulmaz. Erken evre ve invazyon olmayan hastalarda kemoterapinin ek fayda sağlamadığı gösterilmiştir. Bu durum hastalar için oldukça rahatlatıcıdır.
Borderline over tümörleri zaman içinde tekrar edebilir. Ancak bu tekrarlar genellikle yavaş gelişir ve çoğu zaman tedavi edilebilir niteliktedir. Bu nedenle düzenli takip büyük önem taşır.
Takip sürecinde genellikle:
kullanılır.
Borderline over tümörlerinde uzun dönem sağkalım oranları oldukça yüksektir. Uygun tedavi ve takip ile hastaların büyük çoğunluğu normal yaşamlarına devam edebilir. Bu durum, borderline tümörlerin klasik over kanserlerinden en önemli farkıdır.
1. Borderline over tümörü kanser midir?
Hayır. Klasik over kanseri değildir, ancak tamamen iyi huylu da sayılmaz.
2. Hayatımı tehdit eder mi?
Çoğu hastada hayır. Doğru tedavi ve takip ile yaşam beklentisi çok iyidir.
3. Borderline over tümörleri tekrarlar mı?
Evet, tekrar edebilir ancak genellikle yavaş seyirlidir ve tedavi edilebilir.
4. Hamile kalabilir miyim?
Uygun hastalarda doğurganlığı koruyucu cerrahi sonrası gebelik mümkündür.
5. Kemoterapi almam gerekir mi?
Çoğu hastada gerekmez.